تأسیس این هیئت از جبهههای جنگ آغاز شد. رزمندگان اسلام در صحنههای نبرد با راهاندازی هیأتهای عزاداری در قالب گردانها، گروهانها و واحدها یا در اردوگاهها به برپایی مراسمات مذهبی در مناسبتها میپرداختند. از آنجا که اکثر رزمندههایی که در جبههها حضور داشتند از بچههای مساجد و هیأتها و بسیج بودند این کار رونق خوبی در سطح جبههها پیدا کرد و هر گروهان و گردان برای خود مجالسی را تشکیل داد. علت اصلی این حرکتها انگیزه و علاقهمندی رزمندگان به ائمه معصومین (علیهم سلام) بود.
بعد از جنگ و پذیرش قطعنامه و بازگشت رزمندگان به شهرها و مناطق سکونتشان و در همان قالبهای گروهان، گردان، لشکر و .... هیأتها و برنامهها تداوم پیدا کرد و به داخل شهرها منتقل شد. در نهایت بدلیل اینکه اکثر اعضای این هیأتها از بچههای رزمنده بودند باعث شد که در خصوص سازماندهی این هیأتها برنامه ریزی شود لذا با حضور تنی چند از فرماندهان دوران دفاع مقدس و افراد رزمنده بسیجی و تشکیل جلساتی یک ستاد مرکزی در تهران در سال ۱۳۷۶ تأسیس شد. این هیئت امنا با برگزاری جلسات منظم کاری، برنامهریزی و هدفگذاری برای هیئات شهرستانها را شروع کردند و در ادامه اقدام به راه اندازی هیأت در شهرستانهایی که هیأت رزمندگان هنوز شکل نگرفته بود، نمودند.
بدلیل اینکه اکثر اعضای این هیأت از رزمندگان و ایثارگران دفاع مقدس بودند و شکلگیری این هیئات با تجمع این افراد بوده است و با این اعتقاد که این هیأت مربوط به همه ائمه (علیهم سلام) است و به یک اسم خاص تعلق ندارد، اسمش به نام هیأت رزمندگان اسلام نامیده شد.
ساختار هیأت رزمندگان اسلام
هیأت رزمندگان شامل سه معاونت است.
معاونت استانها که وظیفه ارتباط با کل هیئات رزمندگان را داراست و در برنامهریزی، نظارت و دریافت گزارش عملکرد فعالیت میکند. معاونت فرهنگی که با هدف سیاستگذاری در رابطه با مسایل اعتقادی و فرهنگی در هیئات، با چاپ ماهنامه تخصصی «هیأت» که در حال حاضر شماره ۷۲ از آن چاپ و در اختیار هیئات سراسر کشور قرار گرفته است،کتب تخصصی، سایت e-heyat و ... تشکیل شد.
معاونت مراسم ها که متولی اجرای مراسمات ستاد مرکزی در تهران و اجرای دعای ندبه در سراسر کشور است.
در کنار این سه معاونت دو شعبه دیگر هیأت نیز فعالیت میکنند. واحد پیروان عترت که مخصوص خواهران و واحد نوجوانان و جوانان عاشورایی که مخصوص جوانان و نوجوانان است. در حال حاضر ستاد مرکزی هیأت تعداد ۳۰۰ هیأت رزمندگان، تعداد ۱۰۰ واحد پیروان عترت و تعداد ۹۰ واحد نوجوانان عاشورایی را تحت پوشش دارد.
افق آینده و پیشروی هیأت رزمندگان اسلام
برطرف کردن نقاط ضعف و ارتقای نقاط قوت در برگزاری مراسمات و ارتقای کیفیت مراسمات، محتوا و نحوه برخورد با شرکت کنندگان در مراسمات با نیازسنجی و ارزیابی برنامه ها در راستای رسیدن به اهداف متعالی هیئت رزمندگان اسلام
هیأت رزمندگان مثل تمام هیأتهای مذهبی دیگر یک نهاد مردمی است و هیچ منبع خاص تأمین بودجه و اعتبار اجرایی به جز کمکهای مردمی، نهادهای دینی و مذهبی ندارد.